CÁCH TIẾP CẬN AI VÀ CHUYỂN ĐỔI SỐ HIỆU QUẢ CHO DOANH NGHIỆP

Mục lục [Ẩn]

Việc ứng dụng AI và chuyển đổi số là một bước tiến quan trọng giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình, giảm thiểu chi phí và tăng trưởng bền vững. AI không chỉ giúp nâng cao trải nghiệm khách hàng mà còn cải thiện hiệu suất công việc và quản lý dữ liệu hiệu quả. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả cao nhất, doanh nghiệp cần tiếp cận và triển khai công nghệ này một cách chiến lược. Bài viết này AI First sẽ chia sẻ tới bạn đọc các cách tiếp cận AI và chuyển đổi số hiệu quả cho doanh nghiệp hiện nay.

1. Xu hướng ứng dụng AI & chuyển đổi số trong doanh nghiệp hiện nay

Trong giai đoạn 2025, các xu hướng ứng dụng AI và chuyển đổi số đã tập trung vào việc tích hợp công nghệ tiên tiến để tối ưu hóa quy trình doanh nghiệp, nâng cao trải nghiệm khách hàng và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Generative AI (AI tạo sinh) dẫn đầu với khả năng sáng tạo nội dung đa dạng như văn bản, hình ảnh, video và thiết kế 3D, dự kiến 30% doanh nghiệp triển khai chiến lược thử nghiệm vào cuối năm, đồng thời hỗ trợ tiếp thị số và sản xuất sáng tạo.
Theo khảo sát của IBM, 70% lãnh đạo doanh nghiệp sẵn sàng tích hợp AI để nâng cao năng suất nội bộ và trải nghiệm khách hàng. Tại Việt Nam, các AI Agents hoạt động như "nhân viên số" hỗ trợ khách hàng 24/7, phân tích hội thoại để tạo insights giá trị.

Theo một nghiên cứu của Deloitte, 93% doanh nghiệp tại Việt Nam đã ứng dụng AI vào các quy trình hoạt động hàng ngày, với 92% nhận thấy AI giúp tăng năng suất làm việc, 91% cải thiện trải nghiệm khách hàng, và 89% tối ưu chi phí vận hành. Điều này chứng tỏ rằng AI không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả công việc mà còn tối ưu hóa các chi phí, mang lại giá trị thực tiễn rõ rệt.

2. Tại sao doanh nghiệp cần chuyển dịch sang tiếp cận AI và chuyển đổi số

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt vào năm 2026, doanh nghiệp cần chuyển dịch ngay lập tức sang tiếp cận AI và chuyển đổi số để tối ưu hóa hoạt động, nâng cao lợi thế cạnh tranh và đảm bảo tăng trưởng bền vững trong kỷ nguyên công nghệ 4.0.

Tăng trưởng bền vững: Việc tích hợp AI giúp doanh nghiệp tối ưu hóa các quy trình sản xuất, marketing, và dịch vụ khách hàng, từ đó gia tăng khả năng cạnh tranh và phát triển lâu dài trong thị trường ngày càng thay đổi nhanh chóng.
Tối ưu hóa quy trình và giảm chi phí: AI có khả năng tự động hóa các công việc lặp đi lặp lại, giảm thiểu sai sót của con người và giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian cũng như chi phí vận hành.
Cải thiện trải nghiệm khách hàng: AI giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về hành vi và nhu cầu của khách hàng, từ đó cung cấp dịch vụ cá nhân hóa, cải thiện sự hài lòng và giữ chân khách hàng lâu dài.
Ra quyết định nhanh chóng và chính xác hơn: AI cung cấp dữ liệu phân tích mạnh mẽ, giúp doanh nghiệp đưa ra các quyết định dựa trên thông tin thực tế, giảm thiểu rủi ro và tăng cường tính chính xác trong các chiến lược phát triển.
Ứng phó linh hoạt với thay đổi của thị trường: AI và chuyển đổi số giúp doanh nghiệp nhanh chóng thích ứng với những thay đổi của thị trường, từ việc điều chỉnh sản phẩm đến chiến lược kinh doanh, đảm bảo doanh nghiệp luôn duy trì khả năng phục hồi nhanh chóng trong bối cảnh biến động.
Tạo ra giá trị mới và cải tiến sản phẩm, dịch vụ: Việc áp dụng AI không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình hiện tại mà còn tạo ra cơ hội mới để đổi mới sản phẩm, dịch vụ, nâng cao sự sáng tạo và khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường.

3. Cách giúp doanh nghiệp tiếp cận AI và chuyển đổi số thành công

Việc ứng dụng AI và chuyển đổi số mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng tiềm ẩn không ít rủi ro về bảo mật, tuân thủ pháp luật và vận hành. Để đảm bảo hành trình chuyển đổi diễn ra an toàn và bền vững, doanh nghiệp cần có cách tiếp cận toàn diện. Dưới đây là các bước cụ thể giúp doanh nghiệp triển khai AI và chuyển đổi số một cách an toàn và hiệu quả.

3.1. Phân tích PESTLE trước khi tiếp cận AI và chuyển đổi số

Trước khi triển khai bất kỳ sáng kiến chuyển đổi số nào, việc đánh giá toàn diện các yếu tố môi trường vĩ mô sẽ giúp doanh nghiệp nhận diện cơ hội, rủi ro và xây dựng chiến lược phù hợp với bối cảnh thực tế.

Đánh giá yếu tố Chính trị (Political): Xem xét các chính sách của chính phủ về khuyến khích chuyển đổi số, quy định về công nghệ, mức độ ổn định chính trị và các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp trong lĩnh vực này.
Phân tích môi trường Kinh tế (Economic): Đánh giá tình hình tăng trưởng kinh tế, lãi suất, tỷ giá, khả năng tiếp cận nguồn vốn đầu tư và xu hướng chi tiêu cho công nghệ trong ngành.
Nghiên cứu xu hướng Xã hội (Social): Tìm hiểu mức độ chấp nhận công nghệ của khách hàng, thói quen tiêu dùng số, trình độ kỹ thuật số của lực lượng lao động và kỳ vọng về trải nghiệm khách hàng.
Rà soát các yếu tố Công nghệ (Technological): Xác định mức độ trưởng thành của công nghệ AI trong ngành, khả năng tích hợp với hệ thống hiện có, tốc độ đổi mới công nghệ và các tiêu chuẩn kỹ thuật đang được áp dụng.
Kiểm tra khung Pháp lý (Legal): Nghiên cứu các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, luật an ninh mạng, quyền sở hữu trí tuệ, trách nhiệm pháp lý khi sử dụng AI và các yêu cầu tuân thủ theo ngành.
Đánh giá tác động Môi trường (Environmental): Cân nhắc mức tiêu thụ năng lượng của hạ tầng AI, cam kết về phát triển bền vững, áp lực từ các bên liên quan về trách nhiệm môi trường và cơ hội sử dụng công nghệ xanh.

3.2. Xây dựng chiến lược chuyển đổi số toàn diện

Một chiến lược chuyển đổi số toàn diện giúp định hướng và kiểm soát quá trình ứng dụng AI trong doanh nghiệp. Việc xây dựng chiến lược này cần phải phù hợp với mục tiêu dài hạn của doanh nghiệp và khả năng tài chính hiện có.

Đánh giá nhu cầu và mục tiêu doanh nghiệp: Xác định rõ mục tiêu doanh nghiệp khi áp dụng AI và chuyển đổi số, chẳng hạn như tối ưu hóa quy trình hay cải thiện trải nghiệm khách hàng.
Lập kế hoạch chi tiết cho từng giai đoạn: Phân chia quá trình chuyển đổi thành các giai đoạn cụ thể, giúp dễ dàng kiểm soát và đo lường hiệu quả của từng bước.
Xác định ngân sách đầu tư và nguồn lực cần thiết: Cân nhắc ngân sách cho các công cụ, phần mềm AI và đội ngũ chuyên môn, đảm bảo sự đầu tư phù hợp với chiến lược.

3.3. Đảm bảo sự hỗ trợ của ban lãnh đạo và nhân sự cấp cao

Sự cam kết của ban lãnh đạo và nhân sự cấp cao là yếu tố quan trọng giúp đảm bảo thành công trong việc triển khai AI và chuyển đổi số. Khi lãnh đạo đặt mục tiêu và chỉ đạo rõ ràng, việc áp dụng công nghệ mới sẽ dễ dàng hơn và nhận được sự ủng hộ từ toàn bộ tổ chức.

Lãnh đạo cần đóng vai trò đi đầu: Cấp lãnh đạo phải hiểu và tận dụng công nghệ AI trong các quyết định chiến lược, đồng thời truyền cảm hứng cho các bộ phận khác trong tổ chức.
Xây dựng đội ngũ có năng lực: Cần đào tạo nhân sự, hoặc thuê các chuyên gia về AI để đảm bảo có đủ nhân lực kỹ thuật thực hiện các dự án chuyển đổi số.
Khuyến khích văn hóa đổi mới: Lãnh đạo cần tạo môi trường thuận lợi để nhân viên thử nghiệm và sáng tạo, giúp thúc đẩy sự chuyển mình của doanh nghiệp.

3.4. Xây dựng nền tảng dữ liệu vững chắc

Dữ liệu chính là nguyên liệu thô nuôi dưỡng mọi hệ thống AI và nền tảng số hóa. Việc đầu tư vào hạ tầng dữ liệu ngay từ đầu sẽ tạo tiền đề vững chắc cho toàn bộ quá trình chuyển đổi.

Đánh giá và kiểm kê toàn bộ nguồn dữ liệu hiện có: Xác định các loại dữ liệu đang được thu thập, nơi lưu trữ, định dạng và chất lượng của chúng để có cái nhìn tổng quan về tài sản dữ liệu.
Thiết lập quy trình thu thập dữ liệu chuẩn hóa: Xây dựng các quy định rõ ràng về cách thức thu thập, ghi nhận và lưu trữ dữ liệu đảm bảo tính nhất quán và có thể tái sử dụng.
Đầu tư vào công cụ quản lý và làm sạch dữ liệu: Triển khai các hệ thống giúp loại bỏ thông tin trùng lặp, sai lệch và chuẩn hóa dữ liệu theo các tiêu chuẩn quốc tế.
Xây dựng kho dữ liệu tập trung hoặc hồ dữ liệu: Tạo ra một nguồn dữ liệu thống nhất cho phép các bộ phận khác nhau truy cập và khai thác thông tin một cách hiệu quả.

3.5. Lựa chọn công nghệ và nền tảng AI phù hợp

Công nghệ và nền tảng AI phải được lựa chọn sao cho phù hợp với đặc thù hoạt động của doanh nghiệp. Việc sử dụng nền tảng công nghệ mạnh mẽ giúp tối ưu hóa quy trình và hỗ trợ các dự án chuyển đổi số.

Đánh giá các nền tảng AI phổ biến: Lựa chọn nền tảng AI mạnh mẽ có khả năng hỗ trợ các tính năng quan trọng như xử lý dữ liệu lớn, học máy (machine learning) và phân tích dự báo (predictive analytics), để doanh nghiệp có thể khai thác tối đa dữ liệu và tạo ra những dự báo chính xác phục vụ chiến lược kinh doanh.
Ưu tiên giải pháp linh hoạt và mở rộng được: Chọn các nền tảng AI có khả năng tích hợp với các phần mềm và hệ thống hiện tại trong doanh nghiệp, chẳng hạn như hệ thống ERP hoặc CRM, để giảm thiểu chi phí triển khai và đảm bảo tính linh hoạt trong việc mở rộng quy mô khi doanh nghiệp phát triển.
Tính toán chi phí và hiệu quả đầu tư: Lựa chọn công nghệ AI không chỉ dựa trên khả năng đáp ứng yêu cầu kỹ thuật mà còn phải phù hợp với ngân sách hiện có, đồng thời đảm bảo mang lại giá trị dài hạn thông qua các tính năng hỗ trợ tối ưu hóa quy trình và giảm chi phí vận hành.

3.6. Bắt đầu nhỏ, thí điểm trước khi mở rộng

Triển khai theo từng giai đoạn với các dự án pilot cho phép doanh nghiệp kiểm chứng giả định, học hỏi bài học và điều chỉnh chiến lược trước khi đầu tư quy mô lớn.

Lựa chọn trường hợp sử dụng có rủi ro thấp để khởi đầu: Tập trung vào các bài toán đơn giản với dữ liệu ít nhạy cảm như tự động hóa báo cáo hoặc chatbot hỗ trợ câu hỏi thường gặp.
Thiết lập môi trường sandbox để thử nghiệm: Tạo không gian cách ly cho phép đội ngũ phát triển thử nghiệm công nghệ mới mà không ảnh hưởng đến hệ thống sản xuất đang vận hành.
Giới hạn phạm vi người dùng và dữ liệu trong giai đoạn pilot: Chỉ triển khai cho một bộ phận hoặc nhóm khách hàng nhỏ để dễ kiểm soát, thu thập phản hồi và xử lý sự cố nhanh chóng.
Xây dựng các tiêu chí đánh giá thành công rõ ràng: Xác định trước các chỉ số như độ chính xác của mô hình, mức độ hài lòng của người dùng và số lượng sự cố bảo mật phát sinh.

3.7. Đào tạo và phát triển nhân lực trong công nghệ AI

Đào tạo nhân sự không chỉ giúp doanh nghiệp tiếp cận AI hiệu quả mà còn xây dựng đội ngũ có khả năng duy trì và phát triển công nghệ trong tương lai. Đảm bảo nhân viên có đủ kiến thức và kỹ năng là yếu tố quan trọng để thành công trong chuyển đổi số.

Cung cấp đào tạo chuyên sâu về AI: Tổ chức các khóa đào tạo về AI cho nhân viên để họ có thể hiểu và ứng dụng công nghệ trong công việc hàng ngày.
Phát triển kỹ năng về dữ liệu và phân tích: Đào tạo nhân viên về các kỹ năng phân tích dữ liệu, học máy và các công cụ AI cơ bản để giúp họ khai thác tối đa công nghệ này.
Khuyến khích học hỏi và sáng tạo: Tạo ra môi trường học hỏi liên tục và khuyến khích nhân viên đóng góp ý tưởng sáng tạo trong việc triển khai AI.
Tham gia cộng đồng và mạng lưới chuyên ngành: Kết nối với các hiệp hội công nghệ, diễn đàn bảo mật và cộng đồng thực hành để cập nhật xu hướng, chia sẻ kinh nghiệm và học hỏi từ các doanh nghiệp khác.

3.8. Đo lường và cải tiến liên tục

Chuyển đổi số an toàn đòi hỏi việc theo dõi, đánh giá và điều chỉnh liên tục dựa trên dữ liệu thực tế và phản hồi từ các bên liên quan.

Thiết lập các chỉ số đo lường hiệu quả và an toàn: Theo dõi KPI như số lượng sự cố bảo mật, thời gian phát hiện và xử lý, mức độ tuân thủ chính sách và mức độ hài lòng của người dùng.
Thực hiện đánh giá rủi ro và kiểm toán định kỳ: Tổ chức các cuộc audit nội bộ và bên ngoài ít nhất mỗi quý để phát hiện lỗ hổng mới, kiểm tra tuân thủ và đề xuất cải tiến.
Thu thập phản hồi từ người dùng và các bên liên quan: Tạo kênh để nhân viên, khách hàng và đối tác báo cáo vấn đề, đóng góp ý kiến về trải nghiệm sử dụng và đề xuất cải thiện.
Cập nhật hệ thống và chính sách theo diễn biến công nghệ: Theo dõi các lỗ hổng bảo mật mới được công bố, áp dụng bản vá kịp thời và điều chỉnh quy trình khi có thay đổi trong cảnh quan đe dọa.

4. Các thách thức khi áp dụng AI trong chuyển đổi số

Mặc dù AI mang lại tiềm năng to lớn cho quá trình chuyển đổi số, hành trình triển khai công nghệ này không hề đơn giản. Việc nhận diện rõ ràng những thách thức này sẽ giúp doanh nghiệp chuẩn bị tốt hơn và xây dựng chiến lược ứng phó hiệu quả.

Thiếu hụt nguồn nhân lực có kỹ năng AI chuyên môn cao: Thị trường lao động đang khan hiếm các chuyên gia dữ liệu, kỹ sư machine learning và kiến trúc sư AI có kinh nghiệm thực chiến, dẫn đến chi phí tuyển dụng cao và khó cạnh tranh với các tập đoàn công nghệ lớn trong việc thu hút nhân tài.
Chất lượng và sự sẵn có của dữ liệu chưa đáp ứng yêu cầu huấn luyện: Nhiều doanh nghiệp sở hữu dữ liệu phân tán, thiếu chuẩn hóa, chứa nhiều lỗi hoặc không đầy đủ, trong khi các mô hình AI cần lượng dữ liệu lớn, sạch và có chất lượng cao để đạt được độ chính xác mong muốn.
Chi phí đầu tư và vận hành hệ thống AI tốn kém: Việc xây dựng hạ tầng máy chủ mạnh mẽ, mua bản quyền phần mềm, thuê chuyên gia và duy trì hệ thống AI đòi hỏi ngân sách lớn, tạo rào cản đặc biệt với các doanh nghiệp vừa và nhỏ có nguồn lực tài chính hạn chế.
Rủi ro về bảo mật dữ liệu và tuân thủ quy định pháp luật: Các hệ thống AI xử lý khối lượng dữ liệu nhạy cảm khổng lồ, làm tăng nguy cơ bị tấn công mạng, rò rỉ thông tin khách hàng và vi phạm các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân như GDPR hoặc Nghị định 13/2023 tại Việt Nam.
Thiếu sự đồng thuận và kháng cự thay đổi từ nội bộ tổ chức: Nhân viên lo ngại về việc bị thay thế bởi công nghệ, thiếu hiểu biết về lợi ích của AI hoặc cảm thấy bất an trước những thay đổi trong quy trình làm việc, dẫn đến sự phản kháng thụ động hoặc tích cực cản trở quá trình triển khai.

5. Lãnh đạo cần làm gì để giúp doanh nghiệp ứng dụng AI và chuyển đổi số hiệu quả

Vai trò của lãnh đạo là yếu tố then chốt quyết định thành bại của bất kỳ sáng kiến chuyển đổi số nào. Một chiến lược chuyển đổi số thành công đòi hỏi sự cam kết mạnh mẽ từ cấp cao nhất, kết hợp với hành động cụ thể và nhất quán trong suốt hành trình triển khai.

1 - Xây dựng tầm nhìn rõ ràng và truyền thông mục tiêu đến toàn bộ tổ chức

Lãnh đạo cần xác định tại sao doanh nghiệp cần chuyển đổi số, mục tiêu cụ thể muốn đạt được trong từng giai đoạn và lợi ích mà công nghệ mang lại cho cả tổ chức lẫn từng cá nhân, đồng thời truyền đạt thông điệp này một cách nhất quán qua nhiều kênh nội bộ để tạo sự đồng thuận.

2 - Phân bổ ngân sách và nguồn lực phù hợp

Cam kết đầu tư dài hạn không chỉ cho công nghệ mà còn cho đào tạo nhân sự, thuê chuyên gia và xây dựng hạ tầng, đồng thời bảo vệ các dự án chuyển đổi số khỏi việc cắt giảm ngân sách đột ngột khi doanh nghiệp gặp khó khăn tài chính ngắn hạn.

3 - Đặt chuyển đổi số vào trọng tâm chiến lược kinh doanh tổng thể

Đảm bảo các sáng kiến AI và số hóa không bị coi là dự án công nghệ riêng lẻ mà được tích hợp chặt chẽ vào kế hoạch phát triển sản phẩm, mở rộng thị trường và nâng cao trải nghiệm khách hàng, với các chỉ số đo lường được liên kết trực tiếp với mục tiêu kinh doanh.

4 - Thúc đẩy văn hóa đổi mới và chấp nhận rủi ro có kiểm soát

Tạo môi trường khuyến khích nhân viên thử nghiệm công nghệ mới, chấp nhận thất bại như một phần của quá trình học hỏi và công nhận những đóng góp sáng tạo, đồng thời loại bỏ các rào cản hoặc quy trình phức tạp cản trở sự đổi mới.

5 - Trực tiếp tham gia giám sát và điều chỉnh chiến lược triển khai

Tham dự các cuộc họp đánh giá tiến độ quan trọng, đặt câu hỏi về kết quả thực tế so với kỳ vọng, gỡ bỏ các trở ngại liên quan đến phối hợp giữa các bộ phận và đưa ra quyết định kịp thời khi cần thay đổi hướng đi hoặc tăng cường đầu tư vào các lĩnh vực tiềm năng.

Bài viết trên AI First đã chia sẻ tới bạn đọc về cách tiếp cận AI và chuyển đổi số hiệu quả, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình, nâng cao trải nghiệm khách hàng và đảm bảo tăng trưởng bền vững trong kỷ nguyên công nghệ 4.0.Việc ứng dụng AI có thể mang lại lợi thế cạnh tranh vượt trội khi doanh nghiệp biết khai thác tối đa dữ liệu và các công nghệ tiên tiến.