CÁCH LẬP BẢN ĐỒ ĐỊNH VỊ THƯƠNG HIỆU BẰNG AI CHỈ VỚI 7 BƯỚC

Khi khách hàng có vô vàn lựa chọn trên thị trường, việc xác định vị trí của thương hiệu trong tâm trí họ trở thành yếu tố quyết định sự thành công lâu dài. Bản đồ định vị thương hiệu giúp doanh nghiệp không chỉ thấy rõ vị trí của mình mà còn đưa ra chiến lược marketing phù hợp, từ đó tạo ra sự khác biệt. Bài viết dưới đây, AI First sẽ hướng dẫn bạn đọc các bước ứng dụng công nghệ AI để xây dựng bản đồ định vị thương hiệu hiệu quả.

1. Bản đồ định vị thương hiệu là gì?

Bản đồ định vị thương hiệu (Brand Positioning Map) là công cụ marketing giúp doanh nghiệp đánh giá vị trí của thương hiệu trong nhận thức của khách hàng khi so sánh với các đối thủ. Bằng cách chọn các tiêu chí quan trọng như giá cả, chất lượng, trải nghiệm hoặc mức độ cao cấp, doanh nghiệp có thể xác định mình đang đứng ở đâu trên thị trường, đồng thời phát hiện những khoảng trống cạnh tranh chưa được khai thác để xây dựng chiến lược marketing hiệu quả.

2. Tại sao bản đồ định vị thương hiệu quan trọng với doanh nghiệp

Rất nhiều doanh nghiệp hiện nay đều gặp chung một vấn đề: sản phẩm tốt, chạy marketing đều nhưng khách hàng vẫn phân vân, so sánh và dễ dàng chọn đối thủ khác. Vấn đề thường không nằm ở việc doanh nghiệp thiếu nỗ lực, mà nằm ở chỗ thương hiệu chưa có một vị trí đủ rõ trong tâm trí khách hàng.
Chính vì thế, bản đồ định vị thương hiệu đã trở thành một công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp  nhìn nhận khách quan vị thế của mình, từ đó ra quyết định chiến lược chính xác hơn.

• Hiểu rõ vị trí thương hiệu trong tâm trí khách hàng: bản đồ cho thấy khách hàng đang đánh giá thương hiệu của bạn ra sao về giá trị, chất lượng, trải nghiệm so với đối thủ.
• Tránh cạnh tranh bằng giá và sao chép đối thủ: khi định vị chưa rõ, doanh nghiệp dễ bị cuốn vào cuộc đua giảm giá. Bản đồ định vị giúp xác định điểm khác biệt để cạnh tranh bằng giá trị thay vì bào mòn lợi nhuận.
• Phát hiện khoảng trống thị trường chưa được khai thác: đặt các thương hiệu trên cùng hệ trục giúp doanh nghiệp nhận ra phân khúc còn trống hoặc nhu cầu chưa được đáp ứng tốt để tập trung khai thác.
• Tạo nền tảng cho thông điệp marketing nhất quán: từ bản đồ định vị, doanh nghiệp xác định thông điệp cốt lõi, giúp truyền thông – quảng cáo – nội dung bán hàng đồng bộ và dễ ghi nhớ.
• Hỗ trợ quyết định về sản phẩm và giá bán: vị trí trên bản đồ giúp doanh nghiệp biết cần giữ, điều chỉnh hay mở rộng danh mục sản phẩm, đồng thời chọn mức giá phù hợp với kỳ vọng khách hàng mục tiêu.
• Giúp thương hiệu tăng trưởng bền vững dài hạn: hiểu rõ vị thế và hướng định vị giúp doanh nghiệp xây chiến lược dài hạn, tránh quyết định ngắn hạn làm suy yếu hình ảnh thương hiệu.

3. Các tiêu chí so sánh trong bản đồ định vị thương hiệu

Một bản đồ định vị thương hiệu hiệu quả không được xây dựng dựa trên cảm nhận chủ quan của doanh nghiệp, mà dựa trên những tiêu chí khách hàng thực sự dùng để so sánh và ra quyết định mua. Dưới đây là các nhóm tiêu chí phổ biến nhất, thường được doanh nghiệp sử dụng làm trục so sánh khi xây dựng bản đồ định vị.

2.1. Tiêu chí về chất lượng

Tiêu chí chất lượng phản ánh mức độ thương hiệu đáp ứng kỳ vọng của khách hàng trong trải nghiệm sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ. Khi đưa chất lượng vào bản đồ định vị, doanh nghiệp có thể xác định mình đang được thị trường nhìn nhận ở mức nào so với các đối thủ.

• Mức độ hoàn thiện của sản phẩm hoặc dịch vụ, thể hiện qua độ bền, độ ổn định và tính nhất quán.
• Chất lượng trải nghiệm trong quá trình sử dụng, bao gồm sự thuận tiện, cảm giác an tâm và mức độ ít phát sinh lỗi.
• Mức độ tương xứng giữa cam kết truyền thông và trải nghiệm thực tế của khách hàng sau khi mua.
• Vị trí tương đối về chất lượng khi so sánh trực tiếp với các thương hiệu cạnh tranh trong cùng phân khúc.

2.2. Tiêu chí về giá cả

Giá cả là tiêu chí trực quan và thường được khách hàng đưa vào so sánh đầu tiên. Đưa giá cả vào bản đồ định vị giúp doanh nghiệp nhận diện rõ phân khúc giá đang tham gia và mức độ phù hợp giữa giá bán với kỳ vọng của thị trường mục tiêu.

• Mức giá tuyệt đối của sản phẩm hoặc dịch vụ, thể hiện thương hiệu thuộc nhóm phổ thông, trung cấp hay cao cấp.
• Cảm nhận của khách hàng về mức giá, bao gồm đắt hay hợp lý khi đặt trong bối cảnh thị trường.
• Ngưỡng giá mà khách hàng mục tiêu sẵn sàng chi trả, dựa trên thu nhập, nhu cầu và mức độ ưu tiên.
• Mức độ chênh lệch giá so với đối thủ và tác động của chênh lệch đó đến quyết định lựa chọn.

2.3. Tiêu chí về giá trị

Giá trị phản ánh cảm nhận tổng thể của khách hàng về mức độ “đáng tiền”, tức sự tương xứng giữa chi phí bỏ ra và lợi ích nhận được. Tiêu chí này giúp doanh nghiệp nhìn rõ nguyên nhân vì sao một số thương hiệu có thể duy trì mức giá cao nhưng vẫn được lựa chọn.

• Lợi ích hữu hình khách hàng nhận được, bao gồm hiệu quả sử dụng, tiện ích và mức độ giải quyết vấn đề.
• Lợi ích vô hình như sự yên tâm, uy tín thương hiệu, cảm xúc tin tưởng và sự tự hào khi sử dụng.
• Dịch vụ đi kèm như bảo hành, đổi trả, hậu mãi và chăm sóc khách hàng.
• Mức độ khác biệt về giá trị khi so sánh với đối thủ, đặc biệt ở những điểm khách hàng quan tâm nhất.

2.4. Tiêu chí về tính năng

Tính năng phản ánh mức độ sản phẩm hoặc dịch vụ đáp ứng nhu cầu cụ thể của khách hàng, đồng thời cho thấy khả năng khác biệt hóa của doanh nghiệp. Khi sử dụng tiêu chí này, doanh nghiệp có thể xác định mình đang đi theo định hướng phổ thông hay chuyên sâu.

• Mức độ đa dạng và độ sâu của tính năng, thể hiện qua nhiều lựa chọn hoặc giải pháp chuyên biệt.
• Khả năng cá nhân hóa theo từng nhóm khách hàng hoặc tình huống sử dụng.
• Mức độ nổi trội của tính năng so với sản phẩm thay thế trên thị trường.
• Mức độ phù hợp giữa tính năng và hành vi mua của khách hàng mục tiêu, tránh phát triển tính năng dư thừa.

2.5. Tiêu chí về nhu cầu của khách hàng

Tiêu chí này đo lường mức độ thương hiệu thực sự thấu hiểu và giải quyết đúng nhu cầu cốt lõi của khách hàng mục tiêu. Đây là nhóm tiêu chí giúp doanh nghiệp tránh định vị theo cảm tính và chuyển sang định vị dựa trên nhu cầu thực.

• Mức độ sản phẩm hoặc dịch vụ giải quyết đúng vấn đề khách hàng đang gặp phải, thay vì chỉ đáp ứng nhu cầu bề mặt.
• Mức độ phù hợp với bối cảnh sử dụng, thói quen và ưu tiên của khách hàng mục tiêu.
• Khả năng tập trung vào một phân khúc khách hàng rõ ràng, thay vì cố gắng phục vụ tất cả.
• Mức độ khác biệt trong cách đáp ứng nhu cầu so với đối thủ, tạo ra lý do lựa chọn rõ ràng.

4. Các loại bản đồ định vị thương hiệu

Trong marketing, doanh nghiệp thường sử dụng hai loại bản đồ định vị phổ biến là bản đồ định vị hai chiều và bản đồ định vị đa chiều, mỗi loại phục vụ những mục đích khác nhau trong quá trình hoạch định chiến lược.

4.1. Bản đồ định vị hai chiều

Bản đồ định vị hai chiều sử dụng hai trục tọa độ (trục X và trục Y), mỗi trục đại diện cho một thuộc tính quan trọng mà khách hàng thường dùng để so sánh các thương hiệu, chẳng hạn như giá cả và chất lượng hoặc truyền thống và hiện đại.
Loại bản đồ này cho phép doanh nghiệp nhanh chóng nhận diện vị trí tương đối của thương hiệu, xác định đối thủ cạnh tranh gần nhất và phát hiện khoảng trống thị trường còn chưa được khai thác.

Ví dụ: Doanh nghiệp lựa chọn hai tiêu chí mà khách hàng thường dùng để so sánh xe:

• Trục X: Giá bán (thấp → cao)
• Trục Y: Chất lượng và độ cao cấp (bình dân → cao cấp)

Khi đặt các thương hiệu lên bản đồ:

• Toyota nằm ở khu vực giá trung bình, chất lượng ổn định, được đánh giá cao về độ bền và tin cậy.
• Hyundai nằm ở khu vực giá trung bình – thấp, chất lượng khá, tập trung vào thiết kế và tính thực dụng.
• Mercedes-Benz nằm ở khu vực giá cao, chất lượng và độ cao cấp cao, gắn với hình ảnh sang trọng và đẳng cấp.
• VinFast (giai đoạn đầu) nằm ở khu vực giá trung bình – cao, chất lượng được cảm nhận đang trong quá trình hoàn thiện, định vị ở nhóm “xe công nghệ – thương hiệu Việt”.

4.2. Bản đồ định vị đa chiều

Bản đồ định vị đa chiều mở rộng phạm vi phân tích bằng cách đưa vào nhiều thuộc tính cùng lúc, chẳng hạn như giá cả, chất lượng, tính năng, trải nghiệm hoặc mức độ cá nhân hóa. Loại bản đồ này phù hợp với những thị trường có cấu trúc phức tạp và mức độ cạnh tranh cao, nơi hành vi lựa chọn của khách hàng không chỉ phụ thuộc vào một hoặc hai yếu tố.

Bản đồ đa chiều mang lại cái nhìn toàn diện hơn về vị thế thương hiệu, tuy nhiên đòi hỏi dữ liệu chi tiết và đáng tin cậy, thường được thu thập thông qua khảo sát khách hàng, nghiên cứu thị trường hoặc phân tích hành vi tiêu dùng. Các ngành như công nghệ, khách sạn hoặc dịch vụ cao cấp thường áp dụng loại bản đồ này để hỗ trợ quyết định chiến lược.

Ví dụ: Trong ngành khách sạn, quyết định lựa chọn của khách hàng không chỉ phụ thuộc vào giá và chất lượng phòng. Do đó, doanh nghiệp sử dụng nhiều tiêu chí để phân tích, bao gồm:

• Giá phòng
• Chất lượng dịch vụ
• Trải nghiệm khách hàng
• Vị trí và tiện ích đi kèm

Dựa trên khảo sát đánh giá của khách hàng:

• Khách sạn 3 sao khu trung tâm được đánh giá cao về vị trí, giá hợp lý nhưng trải nghiệm dịch vụ ở mức cơ bản.
• Chuỗi khách sạn 4 sao quốc tế nổi bật về dịch vụ chuẩn hóa, tiện nghi đầy đủ, giá ở mức trung – cao.
• Khách sạn boutique cao cấp có giá cao nhưng tạo ấn tượng mạnh về trải nghiệm cá nhân hóa và không gian độc đáo.

5. Các bước ứng dụng AI xây dựng bản đồ định vị thương hiệu 

Bản đồ định vị thương hiệu là công cụ giúp doanh nghiệp xác định vị trí của mình trong tâm trí khách hàng so với đối thủ cạnh tranh. Việc ứng dụng AI trong quá trình này giúp thu thập và phân tích dữ liệu nhanh chóng, từ đó tối ưu chiến lược marketing. Dưới đây là 7 bước quan trọng để xây dựng bản đồ định vị thương hiệu hiệu quả với sự hỗ trợ của AI.

5.1. Xác định khách hàng và thị trường mục tiêu

Bước đầu tiên nhằm xác lập phạm vi phân tích và định hướng chiến lược. Nếu xác định sai khách hàng mục tiêu hoặc thị trường mục tiêu, toàn bộ bản đồ định vị có thể phản ánh sai bối cảnh cạnh tranh và dẫn đến thông điệp marketing lệch trọng tâm.

• Phân tích năng lực phục vụ của doanh nghiệp: Đánh giá nguồn lực hiện có bao gồm sản phẩm, công nghệ, con người và tài chính để xác định những phân khúc khách hàng mà doanh nghiệp có khả năng phục vụ tốt nhất và tạo ra giá trị vượt trội.
• Xác định ranh giới thị trường địa lý: Quyết định phạm vi hoạt động cụ thể như địa phương, quốc gia hay khu vực, dựa trên chiến lược mở rộng và khả năng vận hành, vì mỗi thị trường có đặc thù văn hóa và hành vi tiêu dùng khác biệt.
• Phân nhóm khách hàng mục tiêu: Chia thị trường thành các phân khúc dựa trên nhân khẩu học, tâm lý học, hành vi mua sắm và nhu cầu sử dụng, sau đó lựa chọn một hoặc một vài phân khúc phù hợp nhất với định hướng phát triển.
• Thiết lập tiêu chí ưu tiên phân khúc: Đánh giá các phân khúc tiềm năng theo quy mô thị trường, tốc độ tăng trưởng, mức độ cạnh tranh, khả năng tiếp cận và mức độ phù hợp với thế mạnh cốt lõi của doanh nghiệp.

5.2. Ứng dụng AI để nghiên cứu các thuộc tính quan trọng

Sau khi xác định được đối tượng mục tiêu, việc tìm ra những thuộc tính quan trọng nhất trong quyết định mua của khách hàng trở nên cần thiết. AI có khả năng xử lý khối lượng lớn dữ liệu để phát hiện những yếu tố thực sự tạo nên sự khác biệt trong nhận thức và lựa chọn thương hiệu.

• Phân tích dữ liệu hành vi mua sắm: Sử dụng machine learning để xử lý lịch sử giao dịch, thời gian tìm kiếm, tần suất so sánh giá và các chỉ số tương tác khác nhằm xác định những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng.
• Trích xuất insight từ đánh giá khách hàng: Áp dụng natural language processing để phân tích hàng ngàn bình luận, review và phản hồi trên các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội và diễn đàn, từ đó nhận diện những thuộc tính được nhắc đến nhiều nhất.
• Khám phá xu hướng tìm kiếm: Phân tích dữ liệu từ Google Trends, công cụ tìm kiếm nội bộ website và các nền tảng digital marketing để hiểu rõ khách hàng quan tâm đến những đặc điểm nào khi tìm kiếm sản phẩm trong ngành.
• Sử dụng ChatGPT để brainstorm danh sách thuộc tính ban đầu: Nhập thông tin về ngành hàng, sản phẩm và đối tượng khách hàng vào ChatGPT để nhận gợi ý về các thuộc tính tiềm năng mà khách hàng thường quan tâm khi đánh giá và so sánh thương hiệu.
• Xác định mức độ quan trọng tương đối: Sử dụng thuật toán phân tích hồi quy, random forest hoặc các phương pháp feature importance để xếp hạng các thuộc tính theo mức độ ảnh hưởng đến quyết định chọn thương hiệu của khách hàng.

5.3. Thu thập và phân tích dữ liệu từ khách hàng bằng AI

Việc thu thập và xử lý dữ liệu nhận thức của khách hàng về các thương hiệu là công đoạn tốn nhiều thời gian và công sức nhất. AI giúp tự động hóa quy trình này, đồng thời phát hiện những pattern ẩn mà phương pháp truyền thống khó có thể nhận ra.

• Thiết kế và triển khai khảo sát thông minh: Mô tả mục tiêu nghiên cứu, đối tượng khảo sát và danh sách thuộc tính cần đánh giá cho ChatGPT, sau đó nhận bộ câu hỏi khảo sát chuyên nghiệp với các thang đo phù hợp và hướng dẫn thực hiện.
• Thu thập phản hồi qua Google Forms hoặc SurveyMonkey: Triển khai bảng câu hỏi đã được AI tối ưu hóa trên các nền tảng khảo sát trực tuyến, gửi đến khách hàng mục tiêu qua email, mạng xã hội hoặc website để thu thập dữ liệu định lượng.
• Sentiment Analysis từ mạng xã hội bằng công cụ AI cơ bản: Sử dụng các công cụ miễn phí như Social Mention hoặc Brandwatch Free Tools để theo dõi mentions về thương hiệu, sau đó copy kết quả vào ChatGPT để phân tích chi tiết hơn về cảm xúc và thái độ.
• Xử lý và tổng hợp dữ liệu khảo sát với AI:  Export dữ liệu từ Google Forms dưới dạng CSV, sau đó upload lên ChatGPT hoặc copy một phần dữ liệu để yêu cầu phân tích thống kê mô tả, tính điểm trung bình cho mỗi thuộc tính và phát hiện xu hướng nổi bật.

5.4. Dùng AI phân tích và xác định vị thế của các đối thủ cạnh tranh

Việc đánh giá chính xác vị thế của đối thủ cạnh tranh trong tâm trí khách hàng là yếu tố then chốt để xác định không gian định vị phù hợp. AI có khả năng tổng hợp và phân tích các đối thủ cạnh tranh, sau đó so sánh khối lượng lớn thông tin về nhiều thương hiệu một cách nhanh chóng và khách quan.

• Thu thập thông tin đối thủ và phân tích bằng ChatGPT: Tổng hợp thông tin về sản phẩm, giá cả, các điểm nhấn marketing của từng đối thủ từ website, fanpage, quảng cáo, sau đó nhập vào ChatGPT để phân tích và so sánh chiến lược định vị của họ.
• Phân tích đánh giá khách hàng về đối thủ: Thu thập review về các thương hiệu cạnh tranh từ sàn thương mại điện tử, Google Reviews, fanpage, sau đó sử dụng ChatGPT để phân tích điểm mạnh, điểm yếu của từng thương hiệu trên các thuộc tính đã xác định.
• Tạo ma trận so sánh cạnh tranh với hỗ trợ của AI: Yêu cầu ChatGPT tạo bảng so sánh các thương hiệu dựa trên thông tin đã thu thập, với các cột là thuộc tính quan trọng và các hàng là thương hiệu, điền điểm số hoặc đánh giá định tính cho từng ô.
• Phân nhóm đối thủ theo mức độ tương đồng: Mô tả đặc điểm của từng thương hiệu cho ChatGPT và yêu cầu phân loại thành các nhóm cạnh tranh trực tiếp, gián tiếp và tiềm năng, kèm theo lý do phân loại và mức độ đe dọa của từng nhóm.

5.5. Lựa chọn hai đặc tính chiến lược cho trục X và Y

Việc quyết định hai thuộc tính nào sẽ tạo thành hai trục của bản đồ định vị là quyết định chiến lược quan trọng. Bước này đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về ngành, khách hàng và tầm nhìn thương hiệu, do đó cần được thực hiện bởi con người thay vì giao phó hoàn toàn cho AI.

• Đánh giá tính phân biệt của các thuộc tính: Xem xét khả năng mỗi thuộc tính tạo ra sự khác biệt rõ ràng giữa các thương hiệu, chọn những đặc tính có phương sai cao và giúp phân tán các thương hiệu một cách hiệu quả trên bản đồ.
• Cân nhắc mức độ quan trọng với khách hàng: Ưu tiên những thuộc tính có tác động lớn nhất đến quyết định mua, dựa trên kết quả phân tích AI ở bước 2 nhưng kết hợp với kinh nghiệm thực tế và hiểu biết về tâm lý khách hàng.
• Đảm bảo tính độc lập giữa hai trục: Lựa chọn hai thuộc tính có mối tương quan thấp với nhau để tránh dư thừa thông tin, đảm bảo mỗi trục đại diện cho một khía cạnh riêng biệt trong nhận thức về thương hiệu.
• Phù hợp với chiến lược dài hạn: Chọn những thuộc tính có tính ổn định theo thời gian và phù hợp với định hướng phát triển thương hiệu trong tương lai, tránh những yếu tố mang tính thời vụ hoặc chỉ quan trọng trong ngắn hạn.

5.6. Quyết định phương án định vị thương hiệu

Đây là bước xác lập vị trí mong muốn của thương hiệu trong tương lai và là nền tảng cho toàn bộ chiến lược marketing, sản phẩm và truyền thông. Phương án định vị cần được diễn đạt rõ ràng, có khả năng triển khai nhất quán và có cơ chế bảo vệ trong dài hạn.

• Xác định khoảng trống cơ hội: Phân tích bản đồ để tìm những vùng có ít hoặc không có thương hiệu nhưng phù hợp với năng lực và tài nguyên của doanh nghiệp, đồng thời có tiềm năng thu hút đủ lượng khách hàng mục tiêu.
• Đánh giá chi phí thay đổi nhận thức: Cân nhắc khoảng cách giữa vị trí hiện tại và vị trí mong muốn, ước tính nguồn lực cần thiết về thời gian, ngân sách marketing và khả năng thay đổi sản phẩm để di chuyển đến vị trí mục tiêu.
• Cân bằng giữa khác biệt và khả thi: Tìm điểm cân bằng giữa việc tạo ra sự khác biệt rõ ràng với đối thủ và khả năng thực hiện được định vị đó dựa trên thực tế sản phẩm và năng lực vận hành của doanh nghiệp.
• Thiết lập roadmap định vị giai đoạn: Nếu khoảng cách đến vị trí mục tiêu quá lớn, xây dựng lộ trình di chuyển từng bước với các mốc trung gian cụ thể, đảm bảo mỗi giai đoạn đều có mục tiêu rõ ràng và có thể đo lường được

5.7. Xây dựng bản đồ định vị thương hiệu

Sau khi đã chốt phương án định vị ở bước 6, doanh nghiệp cần chuyển dữ liệu khách hàng và phân tích đối thủ thành bản đồ trực quan trên hệ trục X–Y. Bản đồ giúp thể hiện rõ vị trí thương hiệu trong không gian cạnh tranh và tạo cơ sở thống nhất cho triển khai marketing.

• Thiết lập trục X và Y theo hai đặc tính chiến lược đã chọn: bảo đảm trục phản ánh đúng tiêu chí khách hàng dùng để so sánh và có thang đo rõ ràng.
• Đặt thương hiệu và đối thủ lên bản đồ theo dữ liệu đã chuẩn hóa: xác định tọa độ dựa trên kết quả khảo sát và phân tích đối thủ để thể hiện vị trí tương đối.
• Kiểm tra mức độ phân hóa và khoảng trống thị trường: đánh giá khả năng phân biệt giữa các thương hiệu và mức độ phù hợp với định vị mục tiêu.
• Chuẩn hóa bản đồ để sử dụng thống nhất: hoàn thiện chú giải, thang đo và cách diễn giải để các bộ phận triển khai đồng bộ.

6. Ví dụ về bản đồ định vị thương hiệu 

Để hiểu rõ hơn cách các thương hiệu lớn như Apple xây dựng và duy trì vị trí của mình trên thị trường, Hãy cùng AI First phân tích bản đồ định vị thương hiệu của Apple. Bằng cách sử dụng các tiêu chí quan trọng mà khách hàng thường dùng để so sánh các sản phẩm công nghệ, Apple đã xây dựng được một chiến lược định vị mạnh mẽ, giúp thương hiệu này giữ vững sự dẫn đầu trong ngành công nghệ. 

1 - Thuộc tính phổ biến trong bản đồ định vị ngành công nghệ

• Chất lượng và trải nghiệm người dùng: Mức độ ổn định, dễ sử dụng, và sự đồng bộ trong hệ sinh thái sản phẩm.
• Giá cả: Phân khúc giá của sản phẩm, từ cao cấp đến bình dân.
• Độ uy tín thương hiệu: Danh tiếng, độ tin cậy và lòng trung thành của khách hàng đối với thương hiệu.
• Tính năng và đổi mới công nghệ: Cung cấp các tính năng tiên tiến, sáng tạo và công nghệ mới.

2 - Ví dụ về bản đồ định vị thương hiệu cho Apple

Giả sử chúng ta sử dụng hai trục phổ biến để định vị thương hiệu:

• Trục Y (Chất lượng/Trải nghiệm người dùng): Đánh giá mức độ ổn định, dễ sử dụng và sự đồng bộ trong hệ sinh thái Apple.
• Trục X (Giá cả): Phân khúc giá của sản phẩm, từ giá thấp (bình dân) đến giá cao (cao cấp).

Trên bản đồ này, Apple thường sẽ có vị trí:

• Chất lượng và trải nghiệm người dùng cao nhờ hệ sinh thái sản phẩm đồng bộ, dịch vụ khách hàng xuất sắc và sự đổi mới trong thiết kế, tính năng (như Face ID, hệ điều hành iOS).
• Giá cả cao vì sản phẩm của Apple thuộc phân khúc cao cấp, nhưng điều này cũng phản ánh chất lượng và giá trị cảm nhận từ khách hàng.

3 - So sánh với các thương hiệu khác

Bản đồ định vị dựa trên 2 khía cạnh: chất lượng và giá cả

• Samsung: Samsung có thể nằm gần Apple về chất lượng và trải nghiệm người dùng, nhưng giá cả linh hoạt hơn với nhiều phân khúc, từ giá rẻ đến cao cấp.
• Huawei: Huawei có chất lượng và tính năng công nghệ cạnh tranh, nhưng thường nằm ở mức giá thấp hơn Apple, với một số sản phẩm tương tự về trải nghiệm người dùng.
• Xiaomi: Là thương hiệu chủ yếu cạnh tranh về giá cả, thường nằm ở khu vực giá thấp, nhưng chất lượng và tính năng có thể không đạt đến mức độ của Apple.
• Google Pixel: Pixel tập trung vào phần mềm và tích hợp với các dịch vụ của Google, có chất lượng phần mềm cao nhưng về phần cứng có thể không đạt được sự hoàn thiện như Apple.

4 - Nhận xét về chiến lược của Apple

Apple có thể được xem là thương hiệu nằm ở phân khúc cao cấp, nổi bật với chất lượng sản phẩm vượt trội, trải nghiệm người dùng liền mạch và giá cả cao. Điều này giúp Apple duy trì vị thế dẫn đầu trong ngành công nghệ, đặc biệt là trong phân khúc điện thoại thông minh và máy tính bảng. Sử dụng bản đồ định vị này, Apple có thể dễ dàng nhận diện khoảng trống thị trường để tiếp tục đổi mới và phát triển sản phẩm, đồng thời duy trì lợi thế cạnh tranh trong thời gian dài.

Bài viết trên AI First đã chia sẻ chi tiết về cách xây dựng bản đồ định vị thương hiệu, một công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp xác định chính xác vị trí thương hiệu của mình trong tâm trí khách hàng, so với các đối thủ cạnh tranh. Qua đó, doanh nghiệp có thể nhận diện được lợi thế và khoảng trống trên thị trường, từ đó xây dựng và điều chỉnh chiến lược marketing một cách hiệu quả.